Het thans prachtig gerestaureerde tolhuis aan de overkant van café ‘de Tol’ aan de weg van Zelhem naar Hummelo, stamt uit 1858 en was een onderdeel van het wegschap H.E.K. (Hummelose-Enchedese-Kunstweg). Het woord ‘kunst’ stond toen voor ‘kunstmatige verharding van zandwegen’. Dit tolhuis en het tolhuis aan de weg tussen Hengelo en Vorden zijn de enige tolhuizen die wij aan de oude Hessenwegen en later de H.E.K. wegen overgehouden hebben. De toenemende verkeersdrukte maakte dat de tolheffing als lastig werd ervaren en op 1 januari 1930 is deze heffing dan ook opgeheven. Aansluitend werden op 18 januari de tolbomen verwijderd.
Het wegschap H.E.K. bestond van 1858 tot 1994. Tot dat moment werd op het gemeentehuis van Neede nog altijd de administratie gevoerd. Heden ten dage herinneren diverse bronzen beelden van de Doesburgse kunstenaar Ad van den Brink langs de route aan de weg naar Enschede aan deze oude wegbeheerder. O.a. staat zo’n kunstwerk bij de kruising Zelhemseweg/Keppelseweg te Hummelo. Daarmee is dan ook in andere zin een ‘kunstweg’ ontstaan.

 

Door Fred Wolsink. Gepubliceerd in Weekblad Contact (12 juni 2007).