Plattegrond Hummelo en Keppel eind 18e eeuw

De afbeelding van deze week is een weergave van een in de Keppelse archieven bewaard gebleven getekende plattegrond, die aan het eind van de 18e eeuw door de toenmalige markerichter G. Brink gemaakt is. De tussen haakjes geplaatste namen komen daarop niet voor, maar zijn ter verduidelijking toegevoegd. Op de afbeelding zijn 2 Hessenwegen bij Laag-Keppel ingetekend. Te zien is, dat er een weg (Duystere dijk) dichtbij herberg ‘de Roskam’ ook Hessenweg genoemd werd. Dit was de oorspronkelijke route tussen Doetinchem en Doesburg. Door een actie van de toenmalige baron van Kasteel Keppel is die oude route verdwenen en opgegaan in de huidige Rijksweg. Herberg ‘de Roskam’ was de oudste herberg van Laag-Keppel en lag aan die oude oorspronkelijke handelsroute. Van deze pleisterplaats wordt al in 1581 melding gemaakt. Ongeveer op dezelfde plaats staat nu een huis dat door de huidige bewoner weer ‘De Roskam’ werd gedoopt. Herberg ‘de Gouden Leeuw’ is van latere datum en heeft alles te maken met de actie van F.W.F. baron van Pallandt. Hij nam in de periode voor 1769 het initiatief tot de aanleg van een nieuwe weg tussen Hoog-Keppel en boerderij Haverland bij Laag-Keppel. Het werd een privéweg die over gronden van het kasteel Keppel liep, maar door de baron ook voor ander verkeer werd opengesteld. Uit getuigenverklaringen in de Keppelse archiefstukken blijkt dat deze privéweg met veel moeite en kosten tot stand gekomen is. Verscheidende kolken en poelen moesten daarvoor worden gedempt. Hieruit blijkt opnieuw dat deze lage gronden in hoogwaterperioden regelmatig overstroomd raakten door het water van de Oude IJssel. Deze nieuwe weg kreeg de naam Doetinchemse Allee. Op de kaart is nog goed te zien hoe de oorspronkelijke en verdwenen Hessenweg langs ‘De Roskam’ liep. Deze van Doetinchem komende weg liep tegenover het Haverslag door het bos. Daar is die oude weg nog te herkennen in het tegenwoordige zandpad. De weg kruiste even verder de Ruurlose Allee en zette zich voort langs de noordzijde van het Hamslag. Na de kruising met de weg van Laag-Keppel naar Hummelo vinden we het vervolg terug in de huidige Jan de Jagerlaan. Richting Doesburg komt dit tracé ter hoogte van de huidige sportvelden bij Hoog-Keppel samen met de noordelijke Hessenweg vanuit Zelhem. Tot daar liep dus de door baron van Pallandt aangelegde Doetinchemse Allee. Deze weg werd in de 18e eeuw een fraaie allee genoemd waar bomen langs geplant zijn. Zakelijke belangen speelden echter de hoofdrol. De privéweg was niet alleen korter maar kende ook nauwelijks waarneembare niveauverschillen. Voor het toenmalige vrachtvervoer met paarden was deze weg duidelijk aantrekkelijker. De aanwas van verkeer deed de baron dan ook besluiten om er tol te gaan heffen en een herberg ‘De Vergulde Leeuw’ te stichten. De herbergier oefende tevens de functie van tolgaarder uit. G. van der Linden was de eerste herbergier annex tolgaarder. Hij had deze combibaan van mei 1769 tot mei 1799. Zijn opvolger werd Gerrit Kets, wiens nazaten nog zo’n anderhalve eeuw de herberg beheerden. De zakelijke belangen gingen zo ver, dat A.W.C.W. baron van Pallandt in 1797 herberg ‘De Roskam’ aankocht en op die manier een concurrent van zijn eigen herberg uit de weg ruimde. Wie sindsdien een hartversterking wilde gebruiken moest wel naar ‘De Vergulde Leeuw’.

Bron: H. Stam (Kleine geschiedenis van H&K)

Door Fred Wolsink. Gepubliceerd in Weekblad Contact (29 juli 2008).